Obłąkani w literaturze
1.Określenie problemu:
- wielkość i skala szaleństwa czyli obłędu zależy głównie od wrażliwości jednostki i wpływu otoczenia na jej psychikę.
2.Kolejność prezentowanych argumentów:
a/ pojęcie szaleństwa i różnice między szaleństwem radosnym a wynikającym z choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego;
b/ kobiety jako istoty wrażliwe i podatne na wpływ środowiska;
c/ Ofelia (W. Szekspir „Hamlet”) - bezradna wobec świata intryg i zbrodni:
- konieczność wyboru między posłuszeństwem i ojcowską miłością a ukochanym pierwszym krokiem do obłędu;
- utrata dziewictwa i porzucenie przez kochanka kolejną przyczyną choroby psychicznej;
- poczucie winy za śmierć ojca wynikiem intryg Hamleta;
- abulia jako czynnik powodujący utratę kontaktu ze światem realnym.
d/ Lady Makbet (W. Szekspir „Makbet”) czyli pętanie żądzą władzy i wynikające z tego konsekwencje:
- siła, stanowczość, przebiegłość, dominacja w związku małżeńskim
pozornym zaprzeczeniem słabości umysłu;
- niespełnienie w życiu osobistym (utrata dziecka, słaby psychicznie mąż) jako powód zbrodniczego działania;
- wyrzuty sumienia podstawowym elementem załamania psychicznego;
- somnambulizm (lunatyzm) uzewnętrznieniem stanu świadomości.
e/ Karusia (A. Mickiewicz „Romantyczność“):
- romantyczne uwielbienie obłąkanych;
- Karusia jako środek do prezentowania poglądów epoki;
- wpływ tragicznej miłości na sferę emocjonalną dziewczyny;
- szaleństwo metodą na przenikanie dwóch światów (racjonalnego i irracjonalnego).
F/ Justyna Bogutówna (Z. Nałkowska „Granica”) – obłąkanie przez toksyczną miłość:
- zagubienie tożsamości w prostocie pojmowania świata;
- utrata poczucia bezpieczeństwa drogą do obłędu;
- aborcja skutkiem podporządkowania się woli ukochanego;
- próba zabójstwa Zenona jako potwierdzenie zaawansowanej depresji.
3. Wnioski:
przyczyną obłędu u wszystkich bohaterek jest tragiczna miłość;
wszelkie konsekwencje moralne ponoszą głównie kobiety;
presja środowiska społecznego przyczynia się do załamania emocjonalnego;
- osoby o wrażliwej duszy, czyli kobiety, częściej narażone są na wpływ czynników sprzyjających załamaniu psychicznemu.
Od wieków próbowano zgłębić tajniki organizmu i psychiki ludzkiej. W mitologii greckiej możemy dopatrzyć się wielu przykładów zachowań ludzkich odbiegających od ogólnie przyjętych kanonów. Romantyczni pisarze wręcz fascynowali się obłąkanymi i dążyli do poznania stworzonego przez nich świata irracjonalnego, chcieli przeniknąć w ich dusze i poznać tajemnice sfery świadomości. Już w oświeceniu zgłębiano tajniki mózgu, mechanizmy jego działania i wpływ na postrzeganie oraz odczuwanie przez osoby, których zachowanie było nieobliczalne. Jednak sfera psychiczna człowieka w dzisiejszych czasach, w czasach których świat rozwija się w drastycznym tempie, w dobie komputerów i przełomowych odkryć, człowiek nadal jest zagadką, która nie została rozwiązana. Szaleństwo dla niektórych kojarzy się z odmiennym stanem świadomości, kiedy człowiek nie jest w stanie skomunikować się ze światem zewnętrznym, a jego zachowanie staje się nieprzewidywalne i nie do zrozumienia, ale mimo złej opinii ma także dobre znaczenie. Od razu nasuwa mi się stwierdzenie, które dość często pada z ust starszych osób : „Młody to szalony”. Obłęd kojarzony jest również z choroba psychiczną, ale nie należy mylić tego z upośledzeniem umysłowym, bowiem obejmuje ono nie tylko szeroki zakres upośledzenia intelektualnego, ale także zaburzenia i zahamowania motywacyjne, emocjonalne, zaburzenia w rozwoju społecznym, a często i osłabienie sprawności fizycznej, a przyczyny upośledzenia umysłowego nie zawsze są znane, wiemy natomiast że wiąże się z tym trwałe uszkodzenie mózgu. Z drugiej strony choroba psychiczna ma podobne objawy, ale spowodowana jest głównie poprzez wpływ środowiska i odporność człowieka na te czynniki. Moim zdaniem kobiety głębiej niż mężczyźni odczuwają to, co się dzieje na świecie, silniej przeżywają. W przeszłości były kojarzone jako uzupełnienie mężczyzny, ale nigdy odwrotnie. W XIX wieku zaczęły powstawać pierwsze organizacje walczące o równouprawnienie. Droga na szczyt jest stroma i kamienista ale można powiedzieć, że dużo już zostało osiągnięte w tym kierunku. Odzwierciedleniem męskich poglądów i odczuć może być również literatura. W powieściach, dramatach kobiety cierpią najwięcej, przeżywają wszystko wewnętrznie, a głównie są jedynie tłem dla idei twórczej autora, a nawet omawiając utwory pomijamy równie pasjonujące postacie kobiece. Krytycy literaccy zwykli zauważać jedynie męskich bohaterów szekspirowskich dramatów, poświęcając szekspirowskim kobietom znikomą uwagę. Według mnie są to postacie o barwnym i bogatym wnętrzu tak samo jak głowni tytułowi bohaterowie dramatów. Omawiając balladę „ Romantyczność ” mówimy też głównie o romantyzmie jako epoce literackiej, a nie dostrzegamy biednej, opuszczonej przez wszystkich Karusi! Jedynie Nałkowska dostrzega prawdziwy tragizm postaci kobiecych, być może dlatego, że jest jedną z nich ... W prezentowanej dzisiaj pracy postaram się w pełni wyczerpać temat na podstawie bohaterek szalonych w znaczeniu choroby psychicznej oraz zinterpretować ich postawy i zbadać rolę otoczeniu w tworzeniu, rozwoju choroby poprzez introspekcję.(wgląd od wewnątrz)
Dramaty Szekspira są dowodem na to, że szaleństwo może być tematem wspaniałych utworów. Jeden z nich to „Hamlet”. Jednak chciałabym się skupić nie na tytułowym bohaterze książki ale na jego towarzyszce, mam tu na myśli Ofelię. Jest to postać tragiczna, która popada w obłęd pod wpływem czynników zewnętrznych, ale do tego nawiążę w dalszej części mojej prezentacji. Dziewczynę poznajemy w początkowych scenach dramatu. Sprawia wrażenie istoty niewinnej i bezbronnej, która jest posłuszna i oddana ojcu. Czytając i analizując dane dzieło Szekspira, Ofelia wydała mi się cichą i spokojną dziewczyna, wręcz zbyt dojrzałą jak na swój wiek, ponieważ brakuje jej charakterystycznej dla jej wieku żywiołowości. Według mnie cierpiała ona na abulię, a objawiało się to w jej niemożliwości podejmowania samodzielnych decyzji oraz niedostatkiem woli. W stosunku do Hamleta jest czuła i zdolna do poświęceń i taką właśnie ją pokochał. Oddała mu się nie tylko emocjonalnie i duchowo, ale również cieleśnie. Sprzeciwiła się odwiecznym kanonom, postąpiła wbrew prawu boskiemu i straciła dziewictwo przed ślubem. Dodatkowo miłość ta przyniesie jej upokorzenie i smutek, a ostatecznie śmierć. Ofelia stworzona jest dla uczucia cichego, które umrze z miłości najpierw odwzajemnionej, a potem wzgardzonej. Otwarcie nie mówi o uczuciach do Hamleta, ale po jej gestach i zachowaniu można wywnioskować, że ono jest prawdziwe. Nawet ojcu, ani bratu nie mówi o tym co naprawdę dzieje się w jej sercu. Najbliżsi najprawdopodobniej dowiadują się o wszystkim od innych. Tak naprawdę jednak się nie dziwię dziewczynie dlaczego skrywa swój sekret. Poloniusz to typowy despota, człowiek bezwzględny, arbitralny, który traktuje córkę jak marionetkę. Uważa, iż powinna ona być posłuszna każdemu słowu i jej obowiązkiem jest wypełniać każdą jego zachciankę. Zabrania dziewczynie spotykać się z ukochanym.
Dziewczyna nie protestuje i nie sprzeciwia się, a nawet przestrzega tego zakazu. Podstawiona pod ścianą, musi wybrać pomiędzy młodzieńcem, a ojcowską, miłością. Pod presją Poloniusza, wobec którego Ofelia jest całkowicie bezsilna, zrywa z Hamletem. Potem pozwala się wciągnąć w intrygi ojca: przekazuje listy i informacje uzyskane od księcia, by w końcu stać się „przynętą”. Na dodatek myśli, że jest ona przyczyną obłędu ukochanego. W sytuacji bez wyjścia, rozdarta wewnętrznie, pozbawiona możliwości wyjaśnienie ukochanemu roli, jaką jej narzucono, sama traci zmysły. Ofelia najprawdopodobniej czuje się opuszczona. W jej otoczeniu nie ma nikogo bliskiego, komu mogłaby się zwierzyć, ani jednej osoby która wsparła by ją w najtrudniejszych chwilach, pocieszyła i zrozumiała. Brat próbuje przestrzec dziewczynę przed okrucieństwem świata i nie chce, aby poczuła się zraniona i odtrącona. Presja otoczenia jest niesamowita. Podejrzewam, iż miłość do młodego mężczyzny była ucieczką od tego wszystkiego, szukała ciepła i zrozumienia. Ofelia pokładała również duże nadzieje w osobie Hamleta. Gwoździem do trumny Ofelii była wieść o śmierci ojca, który pomimo swojego postępowania był bliski dziewczynie. Wszyscy mężczyźni w omawianym dramacie nie potrafią i nie próbują zrozumieć Ofelii, Horacy mówi o jej obłędzie, ale nie zastanawia się nad tym jak jej może pomóc:
Król, osoba która powinna być autorytetem dla swoich poddanych, nie interesuje się społeczeństwem, a w Ofelii widzi jedynie zagrożenie. Jest ona przeszkodą w realizacji jego rządów i rozkazuje swoim sługom pilnować jej i tym samym jest kolejna osobą nie interesującą się losami biednej, opuszczonej przez wszystkich dziewczyny. Jedynie królowa, kobieta, współczuje i próbuje z nią rozmawiać, być może nawet zrozumieć, dopatrzyć się przyczyn szaleństwa i być dla niej pomocną dłonią. Widzi to czego nie dostrzegają inni. Jednak było już za późno dla sieroty. Pozwalam tak sobie ją określić, ponieważ jest pozostawiona sama sobie ze swoimi problemami. Ofelia mówi od rzeczy, a na jej twarzy maluje się smutek oraz zdenerwowanie. Izoluje się od ludzi oddaje i się naturze, plecie wianki. Wszystkie te wydarzenia powodują, że Ofelia najprawdopodobniej popełnia samobójstwo. Podsumowując to wszystko najbliższe otoczenie nie było łaskawe dla dziewczyny.
Kolejną bohaterką, również tragiczną, jest Lady Makbet z wybranego przeze mnie dramatu szekspirowskiego. Prezentowana jest jako kobieta silna, stanowcza i przebiegła. Wymienione cechy charakteru ujawniają się przede wszystkim, gdy zaczyna ona knuć zbrodnie na Dunkanie, po to aby mąż mógł dojść do władzy. Motywy Lady Makbet nie zostały przez Szekspira określone jednoznacznie, co stwarza rozległe możliwości interpretacyjne. Nie jest oczywiste, czy jej straszliwe zaklęcia dowodzą złowrogiej siły nieludzkiego wręcz charakteru, czy też są histeryczna próbą przezwyciężenia słabości. A także – czy do zbrodni popycha ją okrucieństwo „czwartej” wiedźmy, niepohamowana ambicja i żądza władzy, czy też na przykład miłość do Makbeta i chęć wywyższenia ukochanego człowieka. Jedno na pewno można stwierdzić: relacje małżonków przed i po zbrodni są znacząco różne. To kobieta jest mózgiem całej operacji, gdyż to ona planuje całą zbrodnię, motywuje również męża to wszystkich złych czynów. Rozwiewa wszystkie jego wątpliwości, podbudowuje i umiejętnie wpływa pouczając go o tym jak powinien zachowywać się prawdziwy mężczyzna:
„Wstydź się tak mówić:
Żałosny widok; niemężny tak mówi.(...)
Nie trzeba sobie takich rzeczy w takim
Świetle wystawiać, inaczej by przyszło
Oszaleć.(...)
Rozmiękczasz w sobie tęgość ducha, marząc
Tak chorobliwie. Idź weź trochę wody
I obmyj rękę z tych plugawych znamion.
Wstrząśnięty Makbet wykonuje rozkazy żony, dręczy się przypominaniem szczegółów zabójstwa, a także rzekomo słyszanym, złowieszczym głosem. Natomiast Lady uważa sprawę za zakończoną. Zirytowana słabością męża, nie waha się odnieść sztyletów i zakrwawić rąk. Według niej wystarczy „kilka kropel wody” . Monolitycznemu, nieludzkiemu złu, pozornie bez reszty cechującemu ową kobietę, zaprzeczają jej rysy charakteru, które pozwalają dostrzec w jej postępowaniu nie wrodzone okrucieństwo czy egoistyczną żądzę panowania, lecz motywy uczuciowe, ludzkie i przez to bardziej zrozumiałe. Takim uczuciem, autentycznym, choć objawiającym się w sposób bezsprzecznie amoralny, jest miłość do męża. Z tego punktu widzenia Lady Makbet pragnie przede wszystkim wywyższenia ukochanego człowieka. Po przeczytaniu listu mówi wszak tylko o jego przyszłości i jego koronie, do której chce mu utorować drogę. Siebie widzi u boku męża, pełna nadziei, że spełniona przepowiednia „nada blask przyszłym dniom i nocom naszym”. Argument miłości rzuca na szale podczas decydującej rozmowy, celowo i bardzo po kobiecemu podając w wątpliwości męża zajętego własnymi sprawami. A ocaliwszy Makbeta przed zdemaskowaniem na uczcie, w ostatnich wypowiadanych świadomie słowach – troszczy się o jego wypoczynek. Lady jest nie tylko żoną, jest, a raczej była, także matką. Państwo Makbet mieli dziecko, prawdopodobnie chłopca, którego w nieznanych okolicznościach utracili. Dla kobiety jest to wciąż żywa tragedia nie spełnionego macierzyństwa. Drastyczna wypowiedź o „roztrzaskaniu czaszki” niemowlęciu, przytaczana często jako dowód okrucieństwa, stanowi raczej świadomie wstrząsający argument w sporze z mężem i zarazem bolesne wspomnienie o tym, „jak słodko kochać dziecię”. Patologiczny stan umysłu Lady Makbet ukazał Szekspir w najbardziej chyba przejmującej scenie tragedii. Nazywa się ją tradycyjnie sceną somnambulizmu, choć zjawisko to stanowi jeden z objawów. Czysty somnambulizm (lunatyzm) czyli chodzenie i wykonywanie czynności we śnie bez udziału świadomości, opisuje Dama, relacjonując wcześniejsze czynności swej pani. Ale stan psychiki Lady Makbet, skutek przeżyć ponad siły, długo tłumaczonych napięć, odtrącenia i samotności, jest bardziej złożony. Jego różnorodne symptomy przedstawił autor tak precyzyjnie, że dziś bez trudu postawić można diagnozę. Lunatyzmowi towarzyszy lęk przed ciemnością, automatyzm ruchów (słynny gest umywania rąk), halucynacje wzrokowe (krwawe plamy), urywana rozmowa z nieobecnym Makbetem. Śpiący nagle wstaje i zaczyna chodzić lub wykonywać inne czynności (np. Jeść, ubierać się itp.), przy czym umysł znajduje się ciągle w stanie snu, więc jest nie możliwa świadoma kontrola zachowania. Oczy somnambulika są otwarte, więc może on omijać przeszkody czy przedmioty stojące mu na drodze, jednak jego reakcje na pytania innych osób mogą być powolne albo może nie być ich wcale. Ma zaburzoną koordynację. Somnambulizm nie pozostawia wspomnień. Osoby cierpiące na tę przypadłość najczęściej nie zdają sobie sprawy z niej. Mamy zatem do czynienia z tzw. reakcją dysocjacyjną (rozszczepieniową) – tu ucieczką od rzeczywistości w majaczenie poprzez eliminację świadomej części osobowości. Wkrótce następuje przewidywalny przez Lekarza kres cierpień – Lady Makbet popełnia samobójstwo.
Ballada „Romantyczność” Adama Mickiewicza pokazuje obłąkaną dziewczynę i reakcje ludzi na jej zachowanie. Epoka, w której utwór powstał była szczególna, zmieniła wiele poglądów, mitów. Praktycznie wszyscy wielcy bohaterowie romantycznych utworów, cierpieli na „chorobę wieku” wyobcowanie brak kontaktu ze światem, niemożliwość realizacji sowich marzeń i samotność. Do tej grupy należy również Karusia. Młoda dziewczyna z rozpaczy graniczącej z obłędem przeżywa niedawno zmarłego kochanka i zachowuje się, tak jakby była pewna jego obecności, zwraca się do niego. Zachowanie Karusi pozwala sądzić, że znajduje się ona w szoku. W chwilach bardziej świadomej oceny swojej sytuacji dziewczyna przypomina sobie nieodwołalny fakt – śmierć ukochanego Jasia - i na powrót wraca do „rozmowy” z nim. Dziewczyna jest w istocie obłąkana, co wcale nie zmniejsza prawdy jej odczuć, bowiem kategoria szaleństwa zyskała u romantyków całkowicie nowa interpretację. W chorobach psychicznych widzieli przejaw geniuszu, w szaleńcu istotę mającą możliwość kontaktu ze światem pozaziemskim i takim osobom przypisywano szczególną wrażliwość oraz zdolność pojmowania rzeczy trudnych do osiągnięcia rozumem. Ona sama ze zdumieniem i żalem stwierdza, że tłum gapiów nie dostrzega tego, co ona, nie rozumie tego, co dla niej jest oczywiste. W gruncie rzeczy jednak lud pojmuje rzeczywistość tak jak Karusia i wierzy w obecność Jasia, chociaż go nie dostrzega:
„Mówcie pacierze! – krzyczy prostota-
Tu jego dusza być musi.
Jasio być musi przy swej Karusi,
On ją kochał za żywota!”
Narratorem jest natomiast obserwator spoza tłumu. Relacjonuje on i interpretuje wydarzenia, przeciwstawiając się opinii uczonego Starca. Jest to więc utwór również filozoficzny. Narrator jest bierny wobec całej sytuacji, obserwuje biedną dziewczynę i nawet nie próbuje jej pomóc, ale gdy przemawia lud angażuje się – dyskutuje, polemizuje ze Starcem, jest jego partnerem i posiada pewną wiedzę taką samą jak on. Początkowo wątpi w Karusię, ale później jej wierzy. Mówi się również, że ballada przeze mnie omawiana jest programowym wypowiedzią, manifestem epoki romantyzmu, a według mnie zapomina się o głównej bohaterce biednej dziewczynie, która jest jedynie pretekstem do snucia refleksji, a przecież jest to utwór o tragicznej miłości. Podsumowując to wszystko przyczyną obłędu jest tak jak w poprzednich przypadkach, mężczyzna. Tym razem nie jednak on nie ponosi on bezpośredniej winy, jedynie zbiegu okoliczności (śmierć) sprawił, iż dziewczyna cierpi przez niego. Najbliższe środowisko próbuje ją zrozumieć ale nie rozumieją jej uczuć, obserwują, ale nie próbują jej pomóc. Kto wie, czy większą przyczyną nie była postawa innych mężczyzn: starca i przedstawiciela ludu (Mickiewicz), którzy patrząc na nieszczęśliwą dziewczynę, toczyli spór światopoglądowy.
Następną bohaterką i ostatnią którą przedstawię będzie Justyna Bogutówna z „Granicy” Nałkowskiej. Jest to pierwsza postać, której przyczyny obłędu zostały jasno określone, a odpowiedzialne osoby za to ukarane. Jest to prosta i naiwna dziewczyn ze wsi, która została uwiedziona przez Zenona Ziembiewicza. W imię tej miłości dziewczyna była gotowa poświęcić wszystko:
„Dla Ciebie Zenon ja poszłabym nie wiem, na jakie męki, nic mi nie strach, o nic nie dbam”
Miłość ta ją zgubiła i została wykorzystana przez panicza, który traktował dziewczynę jedynie jako możliwość zaspokojenia swoich potrzeb seksualnych. Za przykład mogę chociażby podać sytuację, kiedy Zenon spotyka załamaną Justynę na ulicy i proponuje jej spotkanie w hotelu. Dziewczyna nie odczytała jednoznacznych propozycji gdyż szukała jedynie pocieszenia w trudnej dla siebie sytuacji. Zenon jednak nie krzywdzi jedynie tylko Justyny, ponieważ gdy rozpoczyna romans jest oficjalnie zaręczony ze swoją przyszłą żoną Elżbietą. Niewygodnym owocem owego romansu była ciąża kochanki, którą kazał niezwłocznie usunąć. Córka kucharki, przyzwyczajona do spełniana zachcianek i poleceń chlebodawców, wbrew swojej woli przyjęła pieniądze i poddała się zabiegowi. Zrobiła to z miłości do Zenona gdyż nie chciała stawać na jego drodze do szczęścia. Doprowadziło to do głębokiej depresji i nieodwracalnych zmian w psychice, co za tym idzie, obsesyjnej chęci popełnienia samobójstwa. Zenon opiekował się swą ofiarą, lecz nie z powodu poczucia winy lub pragnienia wynagrodzenia wyrządzonej krzywdy, ale troski o swoją karierę. Dlatego też nakłonił żonę, aby ona wzięła pod opiekę nieszczęśliwą dziewczynę. Tak więc ciężarem odpowiedzialności za swój czyn obarczył inną kochającą kobietę. Żona Zenona załatwiała dla Justyny coraz to inną pracę, zapewniała jej opiekę lekarską i w końcu stała się wspólniczką męża, on zaś umacniał w niej poczucie współodpowiedzialności za występek, którego się dopuścił. Chora, osamotniona i skrzywdzona Justyna przeżywała swój dramat, gdy Zenon z rodziną żył wygodnie i wystawnie. Zenon to typowa egoista, który nie ponosi odpowiedzialności za swoje czyny, wpaja nawet Justynie poczucie winy za dokonaną aborcję.
Po usunięciu ciąży przez jakiś czas pracowała w sklepie bławatnym u pana Torucińskiego i to zajęcie bardzo się jej podobało. Jesienią jednak, kiedy umarła ociemniała córeczka jej przyjaciółki Joasi Borbockiej, coraz częściej zaczęła bez przyczyny popłakiwać. Kiedy cztery miesiące później pochowała Jasię, przestała w ogóle wychodzić z domu, a pracę rzuciła. Zaczęła za to wysyłać do Zenona dziwne, uporczywe listy. Kiedy były kochanek ją odwiedził przywitała go obojętnie i płakała nieustannie. Sprowadzony lekarz stwierdził schizofrenię. Zalecił branie lekarstw i obecność osób bliskich do których dziewczyna miała zaufanie. W nocy zaczęły dziewczynę nawiedzać koszmary nocne, w których ujrzała swoje nienarodzone dziecko. Po kilku tygodniach od wizyty lekarza Ziembiewicz dowiedział się od sąsiadki, że ostatnio Bogutówna była bardzo podniecona, wychodziła na kilka godzin z miasta i wracała ze sprawunkami. Nie spodziewał się jednak, że pewnego dnia Justyna wtargnie do jego gabinetu, będzie zachowywać się jak histeryczka, a później obleje mu twarz żrącym kwasem. Kiedy Justynę aresztowano, natychmiast uspokoiła się i przyznała się do winy, nie ujawniając jednak motywów swego czynu. Mówiła tylko, że była przysłana przez umarłych. Justyny nie potępiamy. Wprost przeciwnie – współczujemy jej. Winę za wszystko, co się złego dzieje, ponosi Zenon. Swój potworny charakter pokazuje nie tylko w przypadku traktowania Justyny, ale również w przypadku traktowania żony, którą też oszukuje. Rozpacz i wyrzuty sumienia po stracie dziecka oraz zawiedziona miłość doprowadziły Justynę do obłędu, a w finale do nieudanej próby samobójstwa i zamachu na życie swego ukochanego. Nałkowska każe Justynie żyć, zaś Zenona uśmierca. Moim zdaniem jest to właśnie odpowiedź na pytanie „Kto tak naprawdę w „Granicy” był obłąkany?” Lady Makbet popełniła samobójstwo z powodu wyrzutów sumienia i nazywamy ją szaloną. A Zenon?
Kobiety bardziej niż mężczyźni i z większą intensywnością dostrzegają i odczuwają otaczający je świat i przez to cierpią. Osoby o wrażliwej duszy, częściej narażone są na wpływ czynników sprzyjających załamaniu psychicznemu. Wydawało by się więc że szansę na istnienie mają jedynie jednostki silne i bezwzględne, jednak nic bardziej mylnego. Przecież przedstawiona wyżej przeze mnie Lady Makbet była zdecydowaną i one zważającą na nic kobieta. Więc w czym należy dopatrywać się przyczyn obłąkania? Wdaje mi się, iż w stosunku otoczenia do danej postaci. W każdym przypadku obłąkania u przedstawionych w mojej pracy bohaterek przyczyną jest mężczyzna, a wszelkie konsekwencje ponoszą głównie kobiety. Również presja środowiska społecznego przyczynia się do załamania emocjonalnego.
Komentarze
Prześlij komentarz